„Железни дами“ во првите редови со аргументи и факти: Професорките согласни, Законот за двојазична Македонија е неуставен

Zelezni-dami

Неколку еминентни професорки се меѓу најхрабрите и најгласните стручњаци кои решија да не молчат на една тема која ја засега целата држава и нејзината иднина, системот кој го градиме и правниот поредок на чие почитување барем формално се заколнуваат сите функционери во државата.

Билјана Ванковска, Гордана Силјановска, Симона Груевска Маџовска, Александра Ѓуркова, Тања Каракамичева-Јовановска се меѓу повеќето професори и експерти кои, секој од свој агол, зборува за големите пропусти при носењето на Законот за двојазичност.

ИЗБРЗАНО РЕШЕНИЕ ДОНЕСЕНО БЕЗ ДЕБАТА КОЕ ГО НАРУШУВА УНИТАРНИОТ КАРАКТЕР НА МАКЕДОНИЈА 

Забележуваат на тоа што Заев иако најавуваше дебата „преку ноќ“ без консултирање на стручната јавност го помина законот на седница на Влада. Со цел да обезбеди задоволство кај коалиционите партнери, односно да го спречи незадоволството кај мнозинството граѓани на Македонија, законот изобилува со чудни формулации, недоречености кои во ризик го доведуваат унитарниот карактер на Република Македонија, како што приговараат лингвистите од Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“ од Скопје.

„На почеток, мора да го повториме повеќекратно искажаниот став дека мора да се надмине терминолошката мешаница којашто се јавува во законите што ја третираат оваа материја – официјален јазик, службен јазик, јазик во службена употреба. Мора да се назначи дека на целата територија на Република Македонија, како и во меѓународните односи, според Уставот на РМ, како и според Охридскиот рамковен договор, е официјален само и единствено македонскиот јазик и неговото кирилско писмо, што произлегува од унитарното уредување на нашата држава, а другите јазици можат да бидат во службена употреба во законски предвидените случаи. Таква е јазичната политика во светот – повеќе официјални јазици има во држави во кои има повеќе автономни делови, а Република Македонија нема такво уредување“ – стои во приговорот на Груевска Маџовска и Ѓуркова објавен на фејсбук.

Особен фокус стручњаците даваат и кон дискримиинаторскиот однос кој другите помали етнички заедници во Македонија, со фаворизацијата на албанската и мајоризацијата која произлегува како консеквенца на вака поставната легислатива која треба да се усвои. Целиот обемен опис на сите забелешки може да го прочитате подолу:


ЗАКОНОТ Е НЕУСТАВЕН И ИЗЛЕГУВА НАДВОР ОД РАМКАТА НА ОХРИДСКИОТ ДОГОВОР 

Реагираше и професорката Гордана Силјановска која истакна дека најголем проблем е што не била консултирана стручната јавност кој го објасни кратко и јасно како „право во границите на политиката, наместо обратно – политика во границите на правото“. Зошто? „Затоа што со Закон не можете да смените Устав ниту да дополните Устав. Овој закон ги надминува уставните рамки, но е и надвор од рамковниот договор.“ вели Силјановска.

Целото интервју може да го слушнете тука:

„УСТАВНИТЕ ПРАВНИЦИ НА ДУИ ГИ ПОБЕДИЛЕ ОНИЕ НА СДСМ, АКО ОВИЕ ВООПШТО И СЕ БОРЕЛЕ ДА ДОКАЖАТ НЕШТО“ 

Професорката Билјана Ванковска пак додава дека една од најскандалозните и најнеуставни делови од Законот, кој нема никаква врска со човековите права и односот на граѓаните со државните институции е одредбата на граничните премини на Република Македонија и аеродромите што се наоѓаат на подрачјата каде што најмалку 20% од граѓаните зборуваат јазик различен од македонскиот јазик називите на институциите, другите натписи и патокази да се пишуваат на македонски јазик и неговото кирилско писмо, како и на јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо.

Ванковска коментира:

„А чуму гранични премини, побогу!!! Тие написи постојат за трети држави, институции, поединци, а не за нашите граѓани! Не, не, ова е абдалска држава – и ќе прештампуваме и пари и униформи и уплатници и марки – небаре сме Швајцарија (и културно и финансиски). Очигледно уставните правници на ДУИ ги победиле оние на СДСМ, ако овие воопшто и се бореле да докажат нешто.“

КАРАКАМИШЕВА-ЈОВАНОВСКА: ЗАЕВ И НЕГОВАТА ВЛАДА ПОДГОТУВААТ ПРАВНА „БОМБА“ СО КОЈА ЌЕ ВОВЕДАТ ДВОЈАЗИЧНОСТ НА ЦЕЛАТА ТЕРИТОРИЈА НА ДРЖАВАТА

Од вчерашната прес-конференција на владата јавноста имаше можност да види дека со владиниот план за реформи во наредните 3-6-9 месеци, во првите три месеци најударна и најважна за албанските коалициони партнери во Владата ќе биде обврската за затворање на прашањето за носење нов закон за јазиците како најважен политички чекор за албанските партии пред локалните избори. Под превезот „заокружување на легислативниот дел од обврските преземени од Охридскиот рамковен договор“ Заев и неговата влада подготвуваат правна „бомба“ со која де факто и де јуре ќе воведат двојазичност на цела територија на државата, вели проф. д-р Тања Каракамишева-Јовановска.

Под флоскулата заокружување на легислативниот дел од Охридскиот рамковен договор, според Каракмишева- Јовановска, всушност, се крие вистинската потреба на потегот да се донесе нов закон за јазиците со кој ќе треба да се овозможи практична и официјална двојазичност на цела територија на РМ.

-Согласно информациите што доаѓаат од албанскиот блок партии со овој нов закон ќе биде дозволено пленарните седници на Собранието да се водат на албански јазик, во работата на Владата, на седниците исто така ќе биде дозволено да се зборува на албански јазик, а албанскиот јазик ќе биде дозволено да се користи насекаде и во другите државни органи по принципот на автоматизам, а не само согласно лично поднесено барање на странките. Ова значи дека по усвојувањето на новиот закон, албанскиот јазик ќе стане втор службен јазик во земјата, бидејќи неговата употреба во клучните државни органи ќе значи и негова правна официјализација на целата територија. Државните органи се на Република Македонија. Непречената употреба на албанскиот јазик во сите државни органи ќе ја заокружи реализацијата на барањето на Албанците содржано во Тиранската платформа.

Не случајно, додава таа, Села како коалиционен партнер во владата на Заев се заканува дека ќе излезе од владината коалиција ако истиот не биде донесен во првите 100 дена од формирањето на владата.

-Ако во тој закон не е содржано значително унапредување на употребата на албанскиот јазик на цела територија на државата, тогаш албанските партии немаше толку силно да притискаат за негово донесување пред локалните избори во земјата. Јавна тајна е дека тој закон произлезе од Тиранската платформа како постизборно барање на албанците за кое барање Заев даде недвосмислена подготвеност дека ќе го реализира без никаква заддршка.Еве доаѓа време за исполнување на барањето. Прашање е како сега Заев ќе маневрира или како Заев планира да ескивира од даденото ветување. Иако странците повторно трчаат на помош и „гаснат оган“ во владината коалиција прашање е како амбасадорите мислат да ја гаснат јавноста кога токму таа ќе стане свесна што се им прифатил Заев на коалиционите партнери, и на каков противуставен дил се согласил. Дилот на Заев, да не се лажеме, значи практично на мала врата буткање на двојазичноста на цела територија на државата под завесата дека со тоа се заокружува Охридскиот рамковен договор, вели Каракамишева-Јовановска и додава:

„Прво, јавноста знае дека ОРД е одамна затворен политички договор, бидејќи истиот во целост, 100% е имплементиран во уставно-правниот систем на земјата.

Второ, новиот закон за јазиците иако се уште никој го нема видено со оглед што неговата содржина се крие во најголема тајност сосемае јасно дека ќе излегува од рамката и од содржината на ОРД, но и од Уставот на РМ. Заев очигледно се крсти на помошта што странските мускули му ја обезбедуваат на терен, но и на годишните одмори што се во тек. Ама се што Заев ветил нема да може да го оствари со употребата на овие додатоци. На крај сепак ќе мора да се соочи со граѓаните, и со оние на кои им ветуваше брда и долини, но и на мнозинството останати кои не гласаа за него.“

Милошоски: Апелираме пратеникот Џафери да го почитува законот за јазиците

Antonio-Milososki-Sobranie

Талат Џафери на првата седница која што ја води во Собранието на Република Македонија, почна да претседава на албански јазик, иако тоа е против деловникот и законските одредби. Пратеникот од ВМРО-ДПМНЕ, Антонио Милошоски го повика пратеникот Џафери да ги почитува законите, барем до моментот додека она што го имаат договорено со СДСМ, не го преточат во законска одредба.

-На почеток на ова Собрание и на оваа седница почнувате да го кршите деловникот и законот за употреба на јазиците. 2008 година заедно со СДСМ и ДУИ и 2011 година потоа, овој закон имаше свои амандмани, во членот 1, став 3 пишува дека службен јазик во Собранието на Република Македонија е македонскиот, во став 2 пратеникот кој зборува различен јазик од македонскиот, а кој го зборуваат најмалку 20 проценти од граѓаните на Република Македонија може на седница на работно тело да зборува и на седница на Собрание исто така на својот мајчин јазик. Пратеникот кој зборува различен јазик од македонскиот, според став 3, а го зборуваат најмалку 20 проценти од граѓаните во Република Македонија, може на тој јазик да претседава и со седница на работното тело, но Собранието и пленарната седница не се работно тело. И апелираме овој закон да се почитува од сите пратеници и од пратеникот Талат Џафери, барем до моментот додека она што го имате договорено со СДСМ, не го преточите во законска одредба, изјави Милошоски.

Милошоски кажа дека оваа седница на Собранието почнуваат со една голема политичка, недемократска дамка, која што ќе остане да виси над пратеникот Талат Џафери, бидејќи тој е досега единствениот што прифати една улога на недемократски начин, на нелигитимен начин, на нелегален начин, на едно скришно, неделовничко, надвор од седници и од заседание гласање, да биде октроиран претседател на Собранието.

-Втората работа што сакам да ја напоменам, е дека ова Собрание и оваа седница за жал, почнуваат со една голема политичка, недемократска дамка, која што ќе остане да виси над пратеникот Талат Џафери, бидејќи тој е досега единствениот што прифати една улога на недемократски начин, на нелигитимен начин, на нелегален начин, на едно скришно, неделовничко, надвор од седници и од заседание гласање, да биде октроиран претседател на Собранието. Затоа ние вас ќе ве почитуваме како пратеник во Собранието, избран од граѓаните, со верификуван мандат, како што сите ние имаме мандати и сме должни да бидеме тука и да работиме во интерес на граѓаните, но ништо повеќе од тоа, затоа што сами влеговте во игра заради свои лични кариерни амбиции, да го кршите деловникот и да направите еден таков недемократски чин, кој за жал следуваше и со одредена ексалација на тоа незадоволство од овој законодавен дом, изјави Милошоски.

ВМРО-ДПМНЕ: Пресот на СДСМ алиби за претстојните измени на Законот за јазиците како дел од Тиранската платформа

VMRO-DPMNE-Zname-na-nova-zgrada

ВМРО-ДПМНЕ реагира на денешната прес-конференција на која СДСМ најави поголема грижа и унапредување на статусот на македонскиот јазик, оценувајќи го тоа како дволичност затоа што од друга страна СДСМ прифатила официјализирање на албанскиот јазик како втор службен согласно Тиранската платформа.

– Денешниот прес на Алаѓозовски не претставува ништо друго освен алиби за претстојните измени на Законот за јазиците во Република Македонија што како дел од Тиранската платформа безусловно ја прифати нивниот лидер Зоран Заев. Токму таа Тиранска платформа предвидува целосна двојазичност на територијата на Македонија, а сега Заев и СДС се обидуваат да ја релативизираат и покриваат со некаква наводна грижа за македонскиот јазик преку семинари, одбори и доработки на електронски бази. Ќе беше добро доколку наместо купиштата изречени лаги и веќе слушнати флоскули, Роберт Алаѓозовски пред јавноста го објавеше веќе договорениот и усогласен текст на предлог законот за јазици кој неколку месеци го крие од граѓаните на Република Македонија, соопшти ВМРО-ДПМНЕ.

Партијата во реакцијата пишува дека во време на нејзиното владеење реализирани се  конкретни проекти, како новото издание на Правописот на македонскиот јазик кој, како што наведува, се носи после првото издание од 1945 година.

– Дополнително се реализира превод на македонски јазик на 1.200 наслови на современа стручна и научна литература, соопштува ВМРО-ДПМНЕ, набројувајќи и други капитални проекти од издавачката дејност  – „Ѕвезди на светската книжевност” со 560 врвни дела од светската книжевност, Антологијата на литературата за деца и млади, Антологискиот приказ на македонската книжевност преведен на шест странски јазици, едициите „Врвови на светската историја, филозофија и психологија со психоанализа“, „Светско книжевно наследство“, „Македонски искушенија“…

Исто така, посочува ВМРО-ДПМНЕ, се испраќаат наставници по македонски јазик во странство, со цел македонските државјани во другите земји да можат да се едуцираат на македонски јазик.

Закон за јазиците ќе има: Заев не се откажа од двојазичноста и Тиранската платформа на Еди Рама

Zaev-pres-vo-Sobranie

Откако прво од собраниската говорница денеска повика на пуч и на избор на нелегитимен претседател на Собранието на Република Македонија, надвор од собранискиот деловник и процедура, спротивно на Уставот, веднаш потоа лидерот на СДСМ Зоран Заев потврди дека не се откажува од двојазичноста и најави закон за јазици.

-Точно е дека ќе има закон со кој ќе се унапреди употребата на јазиците на албанската етничка заедница и на другите етнички заедници – рече Заев на прес-конференција во Собранието и додаде дека тоа ќе било во согласност со практичната потреба на граѓаните Албанци.

Во првата точка од платформата од Тирана, која Заев ја прифати, се бара македонскиот јазик да не биде единствен официјален јазик во Република Македонија и се бара целосна јазична еднаквост на целата територија на Македонија, односно Уставот на Република Македонија треба да утврди дека „македонскиот јазик и неговото кирилско писмо и албанскиот јазик со неговото писмо се официјални јазици во Република Македонија.

– Постигнување целосна јазична еднаквост, употребата на албанскиот јазик на сите нивоа на власта и гаранција за неговата примена како фундаментално и уставно право. Уставот на Република Македонија треба да утврди дека „македонскиот јазик и неговото кирилско писмо и албанскиот јазик со неговото писмо се официјални јазици во Република Македонија – стои во првата точка од тиранската палтформа.

Димовски: Законот за јазиците помеѓу ДУИ и СДСМ е окончан, потврден, прецизен и затворен и тој документ некаде постои

Dimovski-Sobranie

На почетокот сакам да му се заблагодарам на господинот Џеват Адеми што и денеска, но и вчера апсолутно се согласи дека ние имаме процедурално право да дебатираме, впрочем и овој начин на работа во Собранието не е непознат ниту за вашата пратничка група, ниту за другите, а не е непознат и за многу парламенти за подемократски држави, изјави Илија Димовски од ВМРО-ДПМНЕ.

-Суштината дали госпоѓата која ја именувавме јас и вие е тема на оваа работа, јас би рекол дека е заради тоа што таа беше предводник на тимот за преговори за да се дојде до овој момент. Има и еден предуслов за било каква соработка помеѓу ДУИ и СДСМ беше законот за јазици, за кои што и вие и СДСМ кажавте дека е окончан, потврден, детален, прецизен и затворен, тој закон како текст некаде постои. Е сега ако тоа беше предуслов господинот Џафери да биде кандидат за претседател на Собрание ве молам да го видиме тој текст, не само заради нас, второ заради поголем дел на пратениците од СДСМ кои што го немаат видено и трето заради целата јавност во Република Македонија, истакна Димовски.

Тој потенцираше да се покаже тој текст бидејќи тој доколку е предуслов за да се дојде до тука, тие имаат легитимно право да го видат тој предуслов и да ја донесат одлуката. И никој не го оспорува на 20 пратеници на СДСМ или заедно со ДУИ или само од СДСМ.

-Ние вчера неколку пати дискутиравме дека тоа е легална постапка, но тие 20 пратеници не можат да го ускратат правото на други 20 или два пати или три пати по 20 пратеници и уште полаку на комисијата за прашањата за избори и именувањата да достават свое видување околу постапката и затоа мораме да ја поминеме оваа процедура со избор на комисијата за да воопшто да дојдеме до четвртата точка за избор на претседател, вели Димовски.

Тој порача иако на некој му се брза, сепак сите теми да се отворат јавно во Собранието и да бидат запознаени сите граѓани со намерите на другите политички партии.

ДУИ НЕ ДОНЕСЕ ОДЛУКА: Законот за јазиците ќе се разгледува многу внимателно на маратонски состанок

Bujar-Osmani-DUI-izjava

Состанокот на Централното претседателство на ДУИ се уште трае, но портпаролот на партијата Бујар Османи потврди дека вечерва нема да се донесе никаква одлука. Тој нагласи дека Предлог-законот за употреба на јазиците го анализираат многу внимателно и дека состанокот ќе продолжи утре и во наредните денови.

-Се уште разговараме за предлог законот за предлогот на јазиците. Ова е многу важен закон за нас и столб на преговорите и од тука се оди многу внимателно,член по член, збор по збор за да се најде најоптималното решение кое што ќе затвори една важна тема од Рамковниот договор. Вечерва нема да можеме донесеме одлука, бидејќи тоа е обемен матријал на кој пристапуваме. Инвестиравме многу енергија во  овој закон. Ова ќе биде маратонски состанок кој ќе продолжи и утре – изјави Селмани за Алсат.

Состанокот на централното претседателство на ДУИ доаѓа по вчерашната средба помеѓу Али Ахмети и Зоран Заев за предлогот што СДСМ го достави до ДУИ. Заев спомена дека сите предлози кои биле доставени се во рамки на Уставот и дека тој нема да дозволи негова промена.

ОМЕКНУВА ЛИ ДУИ: Ахмети преговара со Заев, Села спрема тело за нов закон за албанскиот јазик

Sela-Ahmeti

Станува јасно дека предлозите на ДУИ во голема мера задираат во Уставот и дека Заев не е подготвен на такво нешто бидејќи знае дека без поддршка од пратениците на ВМРО-ДПМНЕ тоа нема можност да се изгласа во Собранието

Партиите на Албанците кои ја потпишаа платформата на Еди Рама различно оценуваат до каде се преговорите за формирање влада. Додека ДУИ и СДСМ забрзано се договараат околу потписите што Заев треба да ги добие за да стане мандатар, Зијадин Села од „Алијансата за Албанците“ најавува дека допрва ќе се формира тело кое треба да подготви закон за употреба на албанскиот јазик.

Села беше дециден дека новиот предлог-закон мора да произлезе од ова тело и дека ќе бидат потребни уставни измени. Токму околу уставните измени албанските партии се контрадикторни.

Портпаролот на ДУИ, Бујар Османи, викендот објави дека предлог-законот за јазикот не отстапува од Уставот, што целосно е спротивно од она што го пишуваше во платформата каде што се бараше промена на Уставот и утврдување на албанскиот јазик како официјален.

„Постигнување целосна јазична еднаквост, употребата на албанскиот јазик во сите нивоа на власта и гаранција за неговата примена како фундаментално и уставно право. Уставот на Република Македонија треба да утврди дека македонскиот јазик и неговото кирилско писмо и албанскиот јазик со неговото писмо се официјални јазици во Република Македонија“ стои во платформата на ДУИ, Беса и „Алијансата за Албанците“.

Станува јасно дека предлозите на ДУИ  во голема мера задираат во Уставот и дека Заев не е подготвен на такво нешто бидејќи знае дека без поддршка од пратениците на ВМРО-ДПМНЕ тоа нема можност да се изгласа во Собранието.

Движењето Беса, кое исто така е потписник на платформата, од друга страна одбива секаква средба со ДУИ. Оттаму велат дека некои политички субјекти на Албанците ја присвоиле платформата и сакаат да си ги припишат заслугите.

Албанските партии допрва ќе формираат тело за Законот за употреба на албанскиот јазик

Sela-Ahmeti

Албанските партии допрва ќе формираат тело за Законот за употреба на албанскиот јазик е заклучокот на денешната средба на ДУИ и Алијансата за Албанците, на која не учествуваше третиот потписник на Платформата, Беса.

-Уставот треба да се отвори, и тоа не само за овој закон, туку и за други закони предвиеди со Охридскиот договор. Договорено е албанските партии да формираат ново тело од по двајца партиски претставници во рок од три дена, кое ќе работи на Предлог-закон за употреба на албанскиот јазик, од што не отстапуваат, изјави лидерот на Алијансата за Албанците Зијадин Села, кој два часа разговараше со Ахмети и други партиски претставници, објави Канал 5.

Села рече дека во новото тело треба да учествуваат по двајца членови од партиите потписнички на Платформата. Тоа треба да ги усогласи ставовите и да го предложи законот за јазиците.

Наместо потписи, ДУИ испрати предлог закон за јазиците, на потег е СДСМ

DUI-press

Нема крај на политичките игранки околу евентуалното коалицирање и составување на нова Влада. ДУИ не се откажува и со десетте пратенички места кои се клучни за обезбедување мнозинство во Парламент, продолжува со политичките уцени и кон СДСМ и кон ВМРО ДПМНЕ. Откако пропадна обидот на Никола Груевски да се состави Влада, а заедно со ДУИ сега ја замајуваат јавноста дали ВМРО ДПМНЕ потпиша или не писмени гаранции што ги бараше ДУИ, играта продолжува со СДСМ.

Вчера, АлсатМ јави дека  наместо потписи, како што очекуваше СДСМ,  ДУИ му го врати на СДСМ предлог-законот за албанскиот јазик со нови предлози.

Меѓу другото, се бара промена на Уставот, со тоа што ќе се преформулира и нема да стои -,,јазикот што го зборува најмалку 20 проценти од населението“-туку стриктно албанскиот јазик.

Ако се знае дека за да дојде до ова треба двотретинско мнозинство, тогаш навистина е нејасно каде води оваа политичка игра.

За многумина ова е само купување време за да истече законскиот рок и да не се продолжи мандатот на СЈО, за што очигледно и кај ДУИ постои само декларативна заложба.

Со враќањето на предлозите на ДУИ на Бихаќка, жешкиот костен е повторно во рацете на СДСМ.